Του Alen J. Salerian MD*

Σημεία Κλειδιά:

*Το ροχαλητό, η χρόνια κόπωση, η υπνηλία είναι συνήθη συμπτώματα της άπνοιας ύπνου.

*Η άπνοια ύπνου μπορεί να προκαλέσει υπέρταση, διαβήτη, κατάθλιψη, πάχυνση, πρώιμο θάνατο και Αλτσχάιμερ.

*Διαφορετικού τύπου θεραπείες, συμπεριλαμβανομένων και των μασελών όπως και των συσκευών CPAP, μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την άπνοια ύπνου.

Οι γονείς μου ροχάλιζαν, όπως ροχάλιζε και ο παππούς μου και ο αδελφός του παππού μου. Αυτός είναι πιθανόν και ο λόγος που συνδυάζω το ροχαλητό, για μεγάλα διαστήματα, με τους ηλικιωμένους. Πριν λίγους μήνες την πρώτη νύχτα που βρέθηκα στη Νίκαια της Γαλλίας, τρόμαξα με τους δυνατούς θορύβους που προκαλούσε με τις εκπνοές του ο εξάδελφός μου ο Garo με τον οποίο μοιραζόμουν το δωμάτιο. Μου φάνηκε επίσης περίεργο το φαινόμενο κάποιων περιόδων νεκρικής σιγής – χωρίς να φαίνεται να αναπνέει – διάρκειας 45 δευτερολέπτων. Ωχ, είπα μέσα μου, 45 δευτερόλεπτα είναι πολύς χρόνος χωρίς οξυγόνωση του εγκεφάλου. Το πρωί είπα στο Garo να κουβεντιάσει με το γιατρό του το θέμα της άπνοιας ύπνου.

Κατά ειρωνεία της τύχης, αυτό το γεγονός συνέβη πριν από τη δική μου μελέτη που αφορά στο θέμα του ύπνου. Και ο καημένος ο δικός μου εγκέφαλος αντιμετώπιζε 7 έως 8 περιόδους άπνοιας την ώρα, κάτι που με οδηγούσε στο να ξυπνάω κακόκεφος. Κάθε πρωί αισθανόμουνα τους ώμους μου σα να είχαν σηκώσει ένα κεφάλι ελέφαντα.

Για αρκετό καιρό και παρόλη την γενικότερη καλή υγεία και φυσική κατάστασή μου – τρέχω ημερησίως 5 μίλια και παίζω τένις δύο φορές την εβδομάδα – και εγώ αισθανόμουνα ασυνήθιστα κουρασμένος και νυσταγμένος. Ευτυχώς, ο γιατρός μου στην Washington DC με συνέστησε σε κάποιον ειδικό σε θέματα ύπνου, εδώ στην Αθήνα.

Τώρα θεωρώ υποχρέωσή μου να ενημερώσω όλους ότι η άπνοια ύπνου είναι ένας σιωπηλός δολοφόνος. Θα προκαλέσει βλάβη στην υγεία σας, θα μειώσει απότομα ή σιγά-σιγά τα χρόνια της ζωής σας και, εφόσον δεν διακριβώσετε την πάθηση, μπορεί να οδηγηθείτε και σε Αλτσχάιμερ.

Οι ιατρικοί λόγοι που οδηγούν στο θάνατο είναι πολλοί και ποικίλοι. Ο εγκέφαλος αγαπάει το οξυγόνο. Όχι απλά το αγαπάει, αλλά, ακόμα, εξαρτάται απόλυτα από αυτό για να λειτουργήσει και να επιβιώσει. Η όποια απώλεια στην τροφοδότησή του με οξυγόνο προκαλεί κάτι παραπάνω από το στρες. Είναι μια κρίση που «κρούει τον κώδωνα του κινδύνου»: ξαφνικά αυξάνεται η πίεση του αίματος και ο καρδιακός ρυθμός, τα επινεφρίδια εκκρίνουν κορτιζόλη και αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου του αίματος. Οι αλλαγές αυτές εφόσον διαπιστώνονται για μεγάλη χρονική περίοδο μπορεί να δικαιολογήσουν το γιατί ορισμένοι άνθρωποι που πάσχουν από άπνοια ύπνου κινδυνεύουν περισσότερο από υψηλή πίεση, διαβήτη, παχυσαρκία και κατάθλιψη.

Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Οποιαδήποτε από αυτές τις καταστάσεις μπορεί επίσης να προκαλέσει άπνοια ύπνου.

Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αύξηση του βάρους λόγω της άπνοιας ύπνου.

Εδώ και λίγο καιρό πληροφορηθήκαμε ότι η παχυσαρκία αποτελεί μια από τις βασικές αιτίας της άπνοιας ύπνου και οι περισσότεροι παχύσαρκοι ροχαλίζουν. Στο σημείο αυτό έχουμε έναν ενδιαφέροντα συσχετισμό. Η άπνοια ύπνου μπορεί να προκαλέσει αύξηση βάρους κάτι που συμβαδίζει με την εξελικτική βιολογία. Όταν περιορίζεται η τροφοδότηση του εγκεφάλου με αίμα, το σύστημα «χαμηλώνει τις στροφές» για να διατηρήσει ενέργεια και έτσι προκύπτει η αύξηση βάρους.

Οι βασικές αιτίες και οι ποικίλες αποτελεσματικές θεραπευτικές αγωγές της άπνοιας ύπνου είναι πέρα από το στενό εύρος αυτού του άρθρου. Τα καλά νέα είναι ότι η άπνοια ύπνου μπορεί να αντιμετωπιστεί. Θεώρησα τον εαυτό μου πολύ τυχερό που με κουράρισε ο Καθηγητής Χαράλαμπος Μερμίγκης στο νοσοκομείο

Ερρίκος Ντινάν, στην Αθήνα. Ο ίδιος και ο ορθοδοντικός Dr. Ζήσης Κουτικέλης (ειδικός στην άπνοια ύπνου που προκαλείται από ανωμαλίες στην ανατομία της μασέλας) με μαγικό τρόπο απομάκρυνε από πάνω μου το βάρος του κεφαλιού του ελέφαντα.

Ενημέρωσα για τα καλά νέα τον ξάδερφό μου. Ενθουσιάστηκε, ”Θα έρθω στην Αθήνα σε δύο εβδομάδες, μπορείς να μου κλείσεις ένα ραντεβού με τους γιατρούς σου; Δεν είμαι ασφαλισμένος και στις Βρυξέλες είναι πολύ πιο ακριβή η ιατρική περίθαλψη».

“Μετά χαράς, Garo” του είπα, ”δεν θέλω να σε δω να πεθαίνεις ή να πάσχεις από Αλτσχάιμερ ή να μη με θυμάσαι ή να μη θυμάσαι τον αριθμό του τηλεφώνου μου”.

* O Δρ. Σαλέριαν είναι ένας ψυχίατρος, συγγραφέας και πρώην καθηγητής της ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο George Washington, που ζει πλέον στο Παλαιό Φάληρο.